Jedna od mojih prvih asocijacija na San Marino su Igre bez granica, koje pamtim iz detinjstva, a gde je između ostalih učestvovala i ova mala država. Mnogo godina kasnije, sasvim neplanirano, obrela sam se u San Marinu. Prilikom izleta u Rimini, pažnju mi je privukla tabla sa voznim redom na relaciji Rimini - San Marino. Nakon kraćeg ubeđivanja supruga (tada dečka), zaputili smo se ka brdima gde je smeštena ova simpatična država-grad, udaljena nešto više od 20 km od Riminija.Sa svih strana okružen Italijom, a ipak nezavisan, San Marino je drugačiji i od Italije i od svih ostalih evropskih država i to ne samo po veličini, koja iznosi tek nešto više od 60 km2 i svega 12 km udaljenosti između najsevernije i najjužnije tačke. Ipak, minijaturni San Marino nije najmanja država u Evropi, jer su od njega manji Vatikan i Monako, a jeste veoma interesantna destinacija, koja se može obići za svega jedan dan.
San Marino je jedna od najstarijih država na svetu, osnovana daleke 301. godine, kada je bila u sastavu Rimskog carstva. Prema legendi, San Marino je osnovao klesar Marin sa ostrva Rab, kada je zbog progona hrišćana, sa prijateljem pobegao u Rimini i sakrio se na obližnju planinu Titano, gde je sagradio kapelicu na mestu današnjeg centra San Marina. Podrazumeva se da je država naziv dobila po svom osnivaču.Iako San Marino nije u sastavu Evropske Unije, ne postoji granični prelaz na ulazu u ovu državu, već smo po belo-plavim zastavama sa krunom i natpisu u znak dobrodošlice, prepoznali da smo stigli u San Marino.
Centar glavnog grada San Marina, koji nosi isti naziv kao i država, datira iz trinaestog veka i zajedno sa planinom Titano, od 2008. godine se nalazi pod okriljem UNESCO-a, što može zahvaliti svojoj jedinstvenoj istoriji i institucionalnom nasleđu. Tu se nalazi mnoštvo srednjevekovnih građevina, palata i crkava, kao i restorana, kafića i prodavnica suvenira. Najvažnije crkve su Bazilika svetog Marina i Crkva svetog Petra. U San Marinu postoji i nekoliko interesantnih muzeja, poput Muzeja imigranata, Muzeja voštanih figura, Muzeja oružja i Muzeja neobičnih predmeta. Grad je okružen zidinama i bedemima.
Najviši vrh San Marina je Monte Titano, koji se nalazi na nadmorskoj visini od 739 m. Do njega se može stići strmim stepenicama ili putem za automobile. Usput se nalaze italijanska i francuska ambasada, kao i Skupština i sedište predsednika Vlade i prvog coveka San Marina, kapetan-regenta, koji se bira dva puta godišnje, na proleće i jesen. Obično se u aprilu i u oktobru vrši izbor kapetan-regenta i tada se u San Marinu održavaju brojne svečanosti. U vreme naše posete San Marinu, polovinom februara meseca, nije bilo nikakvih dešavanja ni gužve ali nismo imali ni tako fascinantan pogled sa Titana zbog magle.San Marino je i dobra destinacija za šoping, posebno naselje Seravele, gde se u šoping centrima i hipermarketima može naći povoljnija roba nego u Italiji. Mi nismo išli u šoping, pa nemam detaljnije informacije o tome ali San Marino svakako preporučujem, bar u varijanti jednodnevnog izleta.
